Retinoidy - jak stosować w codziennej pielęgnacji?

Czym są retinoidy?

Retinoidy to pochodne witaminy A, która należy do silnych składników aktywnych o właściwościach antystarzeniowych, antybakteryjnych czy antyzapalnych. Jako że witamina A rozpuszcza się w tłuszczach, jest w stanie przeniknąć przez warstwę rogową naskórka i zadziałać na głębszą strukturę skóry, stymulując regenerację komórek.

Retinoidy, stosowane w pielęgnacji skóry, możemy podzielić na trzy główne grupy:

• retinoidy naturalne (retinol i retinal, tretynoina oraz iztoretynoina),
• retinoidy monoraromatyczne (np. etretinat),
• retinoidy poliaromatyczne (np. adapalen czy arotynoid).

Jak działają retinoidy?

Retinoidy mają bardzo szerokie spektrum działania na ludzki organizm: wspierają układ odpornościowy, mają działanie antybakteryjne, stymulują wzrost tkanki łącznej, są nawet stosowane w leczeniu nowotworów. A jak działa retinol na skórę? Na powierzchni skóry retinoidy działają miejscowo, stymulując produkcję kolagenu i elastyny (dzięki czemu zwiększają elastyczność skóry, wygładzają zmarszczki oraz zapobiegają ich powstawaniu), rozjaśniają przebarwienia, regulują wydzielanie sebum, złuszczają skórę, zmniejszają stany zapalne i zapobiegają powstawaniu wyprysków. Z tego względu poszczególne grupy retinoidów w kosmetyce stosuje się zarówno w pielęgnacji skóry dojrzałej, jak i skóry trądzikowej.

Jakie stężenie retinolu wybrać?

Stosowanie kosmetyków z retinolem wymaga odpowiedniego podejścia. Jakie kosmetyki z retinolem stosować? Rozpoczynając kurację i włączając retinol do swojej pielęgnacji, warto wybierać kosmetyki zawierające go w niższych stężeniach (0,2%-0,3%). Taka dawka retinolu nadal wykazuje silne działanie przeciwstarzeniowe i ogranicza produkcję sebum, a jednocześnie ograniczy potencjalne działania niepożądane i zmniejszy ryzyko podrażnień. 

Retinol należy stosować z dużą rozwagą i z początku delikatnie. Jest on składnikiem intensywnie działającym na komórki skóry. Budowanie tolerancji skóry może potrwać kilka tygodni, dlatego właśnie zaleca się rozpoczęcie kuracji od niższego stężenia i stosowanie retinolu maksymalnie 1-2 razy w tygodniu (w zależności od reakcji skóry).

O czym należy pamiętać, stosując retinol?

Aby bezpiecznie stosować retinoidy, należy pamiętać o kilku zasadach. Po pierwsze, retinol stosujemy wyłącznie na noc! Po drugie, podczas stosowania retinoidów zwiększa się wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne. Dlatego przez cały okres kuracji należy pamiętać o wysokiej ochronie przeciwsłonecznej (50 SPF). Co ważne, ochronę przeciwsłoneczną należy stosować nawet jesienią i zimą! Pominięcie tego elementu może spowodować podrażnienie, zaczerwienienie skóry, a nawet wystąpienie przebarwień.

Należy też wiedzieć, z czym łączyć kwas retinowy, a czego unikać. Z pewnością stosowanie retinoidów nie może jednocześnie łączyć się z używaniem kosmetyków zawierających kwasy AHA, BHA czy PHA, witaminę C czy niacynamid. Retinol z kolei dobrze współpracuje z kwasem hialuronowym, ceramidami i witaminą E. 

Retinoidy nie powinny być także stosowane przez kobiety ciężarne i karmiące piersią, gdyż przenikają one w głąb organizmu lub przedostawać się do mleka matki. Dla prawidłowego rozwoju płodu i nowonarodzonego dziecka lepiej unikać tak silnych składników aktywnych. W tym szczególnym okresie lepiej włączyć do swojej pielęgnacji kosmetyki z witaminą C, niacynamid lub peptydy.

Czy retinol można stosować latem?

Utarło się przekonanie, że ze względu na właściwości fotouczulające nie powinno się stosować retinolu latem. Nie jest to do końca prawdą - choć latem jest więcej słońca, to na negatywny wpływ promieniowania UV jesteśmy narażeni przez cały rok, a latem po prostu spędzamy więcej czasu na świeżym powietrzu.

Stawiając na dobrą ochronę przeciwsłoneczną, można stosować retinoidy przez cały rok. Jeśli jednak latem zdarza Ci się zapomnieć o kremie UV i lubisz się dużo opalać to bezpieczniej na czas wakacji odpuścić retinol i wybrać inne składniki o intensywnym działaniu (takie jak, chociażby peptydy).

Jak pielęgnować skórę przy stosowaniu preparatów z retinoidami?

Retinoidy mają niezwykle pozytywne działanie, jednakże stosowane zbyt często, w zbyt dużych stężeniach, mogą osłabić naturalną barierę hydrolipidową naskórka. Dlatego, podczas kuracji, warto zadbać o odpowiednie nawilżenie skóry. A z retinoidów mogą korzystać osoby posiadające skórę wrażliwą lub suchą skórę? To zależy od indywidualnej reakcji - na pewno należy zacząć od niewielkiej dawki retinoidów, a także regularnie stosować dobry krem nawilżający.

Ostrożnie trzeba podchodzić także do tematu peelingu - retinol sam w sobie ma działanie złuszczające! Najbezpieczniej raz na jakiś czas stosować delikatne peelingi enzymatyczne lub własnoręcznie przygotowany peeling z płatków owsianych.

Jakie kosmetyki z retinolem wybrać?

W jakiej formie stosować retinoidy? Forma zależy od indywidualnych upodobań. W Drogerii DrZdrowie znaleźć można wysokiej jakości kosmetyki pielęgnacyjne z retinolem w formie serum, maseczek oraz kremów na noc. Wybierając serum, warto pamiętać, aby 10-20 minut po jego aplikacji nałożyć na twarz także delikatny krem nawilżający (zawierający np. kwas hialuronowy lub naturalne olejki). Serum, choć ma bardzo silne działanie, to nie zawiera tzw. fazy tłuszczowej, która nawilża skórę i wspiera jej naturalną barierę ochronną. Z tego powodu pielęgnację należy zamknąć z wykorzystaniem kosmetyku nawilżającego.

Ciekawostka

Retinol jest składnikiem stosunkowo mało stabilnym. Oznacza to, że szybko może stracić swoje właściwości i po prostu - nie zadziałać. Dlatego poszukując retinoidów w kosmetykach ,warto nie tylko zwracać uwagę na stężenie kwasu retinowego, ale także na to, czy jest to składnik stabilizowany. Wówczas można być spokojnym, że nasz kosmetyk będzie skuteczny przez dłuższy czas, a retinol pozwoli osiągnąć spektakularne efekty - nawet w przypadku najniższych stężeń.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.