Jak określić porowatość włosów? Wykonaj test krok po kroku

Czego dowiesz się z tego artykułu?

Świadoma pielęgnacja włosów to proces, który zaczyna się od zrozumienia biologicznej budowy i kondycji łodygi włosa. W tym obszernym poradniku wyjaśniamy:

• Co to jest porowatość włosów?
• Czym różnią się włosy wysokoporowate, włosy średnioporowate i włosy niskoporowate?
• Jak rozpoznać porowatość włosów u siebie na podstawie ich codziennego zachowania?
• Jak wygląda test porowatości włosów w szklance wody?
• Jak dostosować pielęgnację do potrzeb włosów wysokoporowatych, średnioporowatych i niskoporowatych?
• Jak przywrócić zdrowy wygląd włosom wysokoporowatym?

Czym właściwie jest porowatość włosów i jak określić swój typ włosów?

Z biologicznego punktu widzenia porowatość włosa to stopień odchylenia zewnętrznej warstwy ochronnej (osłonki), czyli łusek, od kory włosa. Każda łodyga pokryta jest mikroskopijnymi, dachówkowato ułożonymi strukturami keratynowymi – to właśnie one stanowią barierę izolującą wnętrze włosa przed uszkodzeniami mechanicznymi i utratą wody. Można to porównać do szyszki – gdy łuski ściśle do siebie przylegają, struktura jest szczelna, a gdy odstają, staje się przepuszczalna i narażona na czynniki zewnętrzne. Konkretny typ włosów rozpoznaje się właśnie po tym, jak ich łuski reagują na wodę i substancje odżywcze.

Kiedy łuski są domknięte i tworzą gładką, jednolitą powierzchnię, mówimy o włosach niskoporowatych. Stan ten nie jest jednak stały i może ulec zmianie pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak agresywne farbowanie czy stylizacja na gorąco. Gdy łuski zaczynają trwale odstawać, pojawia się wysoka porowatość włosów. Celem świadomej pielęgnacji jest więc wspieranie wygładzenia i ochrony osłonki, aby poprawić kondycję i ograniczyć utratę wilgoci. Chcesz dobrać odpowiednie kosmetyki i zabiegi pielęgnacyjne? Pierwszym krokiem jest poznanie typu porowatości Twoich włosów. Wpływa ona bowiem bezpośrednio na to, jak różne rodzaje włosów reagują na konkretne substancje.

Jak przygotować się do testu na porowatość włosów w domu?

Chcesz sprawdzić, czy masz włosy wysokoporowate, średnioporowate czy niskoporowate? Wykonaj prosty domowy test. Nie popełniaj jednak błędu większości osób, a więc nie przeprowadzaj badania na pasmach pokrytych kosmetykami. Aby test na porowatość włosów był wiarygodny, musisz wyeliminować czynniki, które mogą stworzyć sztuczną barierę na powierzchni łodygi.

Silikony, woski i oleje zawarte w produktach do codziennej pielęgnacji działają jak uszczelniacz, który zafałszowuje realny stan włosów i wpływa na ich wygląd. Niektóre z nich mogą nawet sugerować cechy charakterystyczne dla włosów niskoporowatych, mimo że włosy tak naprawdę mają wysoką porowatość. Pamiętaj więc, że tylko czysty włos, pozbawiony dodatkowych substancji, pozwala rzetelnie sprawdzić porowatość włosów. Jak wygląda protokół przygotowania do badania?

• Głębokie oczyszczanie - umyj pasma szamponem o silnym działaniu, aby usunąć nadbudowę produktów i minerały ze skalpu i włosów.
• Rezygnacja z odżywki - po myciu nie nakładaj żadnej maski ani serum, ponieważ włosy muszą być całkowicie „nagie”.
• Naturalne suszenie - zrezygnuj z suszarki – gorący nawiew może nienaturalnie rozchylić łuski włosów. Niech włosy schną bez wspomagania.
• Pobranie próbki - do testu wybierz pasmo włosów, które naturalnie wypadło podczas czesania, upewniając się, że włosy nie są uszkodzone mechanicznie w połowie długości.

Dopiero tak przygotowany materiał pozwoli Ci rzetelnie rozpoznać porowatość włosów i ułożyć plan ich odpowiedniej pielęgnacji.

Jak samodzielnie sprawdzić porowatość włosów?

Najpopularniejszym sposobem na domową diagnostykę porowatości włosów jest obserwacja wyporności pasma w szklance wody. Tak, tak... Metoda ta, znana jako test szklanki wody, bazuje na prostych zasadach fizyki. Im bardziej rozchylone są łuski we włosie, tym szybciej woda penetruje jego wnętrze, co zwiększa jego ciężar właściwy. Efekt? Włos szybko opada z powierzchni wody pod jej taflę. Aby test na porowatość włosów był możliwie wiarygodny, wykonaj go w tych samych warunkach i traktuj jako wskazówkę, nie diagnozę. Poświęć też czas na dokładne określenie porowatości na różnych odcinkach pasma (m.in. na końcówkach i w połowie pasma). Jak interpretować konkretne zachowanie włosów w wodzie?

1. Włosy niskoporowate - pozostają na powierzchni wody. Ścisła struktura łusek uniemożliwia wniknięcie wody do środka, więc włos nie nabiera ciężaru.
2. Włosy średnioporowate - pasmo powoli zanurza się i zatrzymuje mniej więcej w połowie głębokości wody. To typ włosów łączący cechy obu skrajności.
3. Włosy wysokoporowate - kosmyk szybko opada na dno szklanki. Rozchylone łuski nie stanowią żadnej bariery, a włos błyskawicznie nasiąka wodą i staje się ciężki.

Ten prosty eksperyment to doskonały punkt wyjścia, by od sprawdzenia porowatości swoich włosów przejść do doboru odpowiedniej rutyny pielęgnacyjnej dla Twoich włosów.

Czym charakteryzują się niskoporowate włosy?

Włosy niskoporowate mają mocno przylegające łuski. Dzięki nim pasma są naturalnie lśniące, gładkie i wyjątkowo odporne na uszkodzenia mechaniczne. Z drugiej strony, w przypadku włosów o niskiej porowatości często występuje trudność w przyjmowaniu nawilżenia – woda i substancje odżywcze mają po prostu utrudnioną drogę do kory włosa. Takie pasma bardzo długo schną, a przy nieodpowiedniej pielęgnacji niskoporowate włosy stają się oklapnięte i pozbawione objętości. Zastanawiasz się, czy to Twój typ porowatości? Oto najważniejsze cechy włosów o niskiej porowatości.

• Gładka struktura - łuski przylegają idealnie, tworząc gładką, lśniącą taflę, która odbija światło.
• Oporność na stylizację - są one mniej podatne na kręcenie czy modelowanie na gorąco, szybko wracając do pierwotnego stanu.
• Trudności z nawilżeniem - kosmetyki na bazie wody mają problem z wniknięciem do środka, często osadzając się jedynie na zewnątrz.
• Szybkie obciążenie - przez brak chłonności takie włosy łatwo przeciążyć zbyt ciężkimi produktami do stylizacji.

Jak pielęgnować włosy niskoporowate?

W przypadku włosów o niskiej porowatości pielęgnacja powinna skupiać się na "rozszczelnieniu" łusek w kontrolowany sposób. Warto stosować ciepło (np. czepek foliowy i ciepły ręcznik na maskę), co ułatwia wnikanie składników aktywnych. Unikaj ciężkich silikonów, ponieważ substancje z grupy polyquaternium mogą nadmiernie nabudowywać się na gładkiej łodydze, powodując matowienie. Dobierając kosmetyki, stawiaj za to na:

• oleje o małych cząsteczkach - takie, które wnikną pod domknięte łuski, np. olej kokosowy, babassu czy masło shea;
• lekkie humektanty - mocznik, gliceryna czy pantenol zadbają o elastyczność bez efektu przeciążenia;
• glinki i zioła - skutecznie oczyszczą skórę głowy i odbiją niskoporowate włosy od nasady.

Czym odznaczają się średnioporowate włosy?

To najpopularniejszy typ pasm wśród Europejek, charakteryzujący się średnim odchyleniem łusek od kory. Średnioporowate włosy (często określane jako włosy normalne) łączą cechy obu skrajnych typów. Są więc podatne na stylizację, ale pod wpływem wilgoci mają tendencję do puszenia się. Jeśli Twoje pasma są lekko falowane, prawdopodobnie posiadasz właśnie włosy o średniej porowatości. Pielęgnacja włosów o takiej strukturze wymaga zachowania balansu PEH, który opiera się na dostarczaniu włosom trzech grup składników w odpowiednich proporcjach: protein, emolientów i humektantów. Takie podejście powinno nie doprowadzić do pogorszenia ich porowatości.

Jak dbać o włosy średnioporowate?

W przypadku włosów o średnim stopniu rozchylenia łusek warto sięgać po oleje o średniej wielkości cząsteczek. Doskonale sprawdzi się tu olej ze słodkich migdałów, makadamia czy oliwa z oliwek. Pielęgnacja włosów średnioporowatych powinna opierać się na nawilżeniu, które zapewni kwas hialuronowy, oraz regularnym wzmacnianiu, by pasma zachowały blask i nie stały się matowe. Dlaczego to tak ważne? Średnioporowate włosy przy braku odpowiedniej pielęgnacji mogą łatwo stać się szorstkie i łamliwe.

Po czym poznać wysoką porowatość włosów?

Jeśli Twoje kosmyki są szorstkie w dotyku, matowe i często sprawiają wrażenie zniszczonych, prawdopodobnie posiadasz wysokoporowate włosy. Ich łuski są uniesione lub uszkodzone, co ułatwia błyskawiczne wchłanianie wody, ale też jej równie szybkie odparowywanie. Przez to pasma są stale mocno przesuszone. Wysoka porowatość włosów często idzie w parze z tendencją do plątania, kołtunienia i silnego puszenia się pod wpływem wilgoci z powietrza. Jak zidentyfikować wysoką porowatość?

• Błyskawiczne chłonięcie - włosy wysokoporowate "piją" maski i oleje (np. z pestek winogron) niemal natychmiast.
• Kruchość - są one najbardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne i przesuszenie.
• Struktura - włosy wysokoporowate w dotyku są nierówne, a pod mikroskopem widać ubytki w warstwie ochronnej.

Co stosować do włosów wysokoporowatych?

Wysokoporowate włosy potrzebują sporo uwagi, dogłębnej dbałości i odbudowujące proteiny do niwelacji uszkodzeń i poprawy struktury włosów. W ich pielęgnacji niezbędne są proteiny wielkocząsteczkowe, które tymczasowo wypełnią luki w strukturze, przywracając fryzurze elastyczność i zapobiegając łamaniu się pasm. Dla włosów wysokoporowatych ratunkiem jest systematyczna odbudowa i "uszczelnianie" łodygi. Pomocne są w tym poniższe metody.

• Oleje wielkocząsteczkowe - wybieraj te, które nie wnikają zbyt głęboko, ale tworzą na włosach ochronny film, np. olej z pestek winogron, lniany czy z wiesiołka.
• Proteiny wielkocząsteczkowe - keratyna, jedwab czy proteiny pszenicy wypełnią luki w osłonce, przywracając włosom sprężystość.
• Zakwaszanie - płukanki z octu jabłkowego lub stosowanie produktów o niskim pH po myciu pomaga domknąć ich łuski.
• Bogate emolienty - maski z lanoliną czy woskami pszczelimi skutecznie zapobiegną utracie wilgoci.

Dlaczego jedna osoba może mieć pasma o różnej porowatości?

Rzadko zdarza się, by cała fryzura miała identyczne potrzeby na każdym centymetrze długości. Często obserwowane jest zjawisko, w którym nasada jest niskoporowata, podczas gdy końce wykazują cechy wysokiej porowatości. Wynika to z faktu, że końcówki są starsze, częściej poddawane stylizacji i bardziej narażone na działanie czynników zewnętrznych (np. słońca czy mrozu), a także twardej wody.

W niektórych przypadkach warto stosować multi-masking, czyli nakładanie lżejszych produktów u nasady i bogatych masek regenerujących na końce. Pozwoli to zachować równowagę – zapobiegnie nadmiernemu obciążaniu góry fryzury, przy jednoczesnym dostarczeniu niezbędnych składników tam, gdzie łuski włosa są najbardziej rozchylone. Monitorowanie ich kondycji i regularne powtarzanie testu na porowatość włosów pozwoli Ci elastycznie dopasowywać produkty do aktualnych potrzeb pasm.

Dlaczego pielęgnacja skóry głowy jest ważna dla kondycji Twoich włosów?

Czy wiesz, że to jaką porowatość Twoje włosy będą mieć za kilka miesięcy, zależy od tego, jak traktujesz dziś skalp? Skóra głowy to "fabryka" włosów – jeśli jest zanieczyszczona, zrogowaciała lub boryka się z problemami, nowo wyrastające pasma mogą mieć osłabione łuski już na starcie. Aby zapewnić im lepszy wygląd, konieczne jest regularne stosowanie peelingów trychologicznych, które odblokowują ujścia mieszków włosowych.

Oczyszczona skóra to także lepsze krążenie i dotlenienie cebulek, co sprawia, że nowo wyrastające łodygi włosa są mocniejsze i bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne. Prawidłowa higiena skalpu pozwala substancjom aktywnym z Twojej codziennej pielęgnacji docierać głębiej, co realnie przekłada się na to, jak włosy zachowują się w późniejszej stylizacji. Warto o tym pamiętać, budując plan odpowiedniej rutyny pielęgnacyjnej.

Dlaczego włosy kręcone zazwyczaj mają najwyższą porowatość?

To częste pytanie w gabinetach trychologicznych. Często obserwuje się, że włosy kręcone mają skłonność do wyższej porowatości, m.in. ze względów mechanicznych związanych ze skrętem. W miejscu skrętu włosa łuski naturalnie się rozchylają, co czyni je bardziej podatnymi na ucieczkę wilgoci i przesuszenie. Włosy kręcone mają więc zazwyczaj wpisaną w swoją naturę anatomiczną wysoką lub średnią porowatość.

Aby zachować ich sprężystość i uniknąć efektu „siana”, należy stosować kosmetyki bogate w emolienty, które wspomogą zatrzymywanie wilgoci. W przypadku włosów kręconych ważne jest również unikanie agresywnego wycierania ręcznikiem – tarcie mokrych pasm drastycznie podnosi porowatość, prowadząc do zmatowienia łodygi. Lepszym wyborem jest delikatne odciskanie ręcznikiem nadmiaru wody z włosów. Świadome podejście do ich pielęgnacji pozwala wydobyć naturalny blask loków bez efektu puszenia się i szorstkości.

Jak utrzymać włosy nisko-, średnio- i wysokoporowate w dobrej kondycji?

Poznanie aktualnej porowatości własnych włosów to fundament pięknej fryzury i koniec ery nietrafionych zakupów. Wiedza o tym, czy Twoje pasma wymagają dociążenia, czy też wsparcia w walce o objętość, pozwoli Ci w pełni kontrolować ich wygląd. Pamiętaj, że porowatość to parametr dynamiczny, który zmienia się wraz z Twoimi nawykami i warunkami środowiskowymi. O czym warto pamiętać w codziennej pielęgnacji?

• Raz na kilka miesięcy powtarzaj test na porowatość włosów, aby sprawdzić ich aktualną kondycję.
• Właściwie dobieraj produkty pod kątem odpowiedniego nawilżenia i domykania łusek właściwymi olejami.
• Postaw na zasady świadomej pielęgnacji włosów i nie pomijaj ochrony przeciwsłonecznej, by unikać nabytej wysokiej porowatości.
• Obserwuj, jak Twoje pasma i skóry głowy reagują na zmiany pogody – to najlepszy, naturalny sprawdzian ich porowatości.

Chcesz zmodyfikować rutynę pielęgnacyjną swoich włosów? W Drogerii Dr Zdrowie oferujemy naturalne kosmetyki do włosów, a także profesjonalne produkty, po które chętnie sięgają włosomaniaczki. Skorzystaj ze wsparcia naszych doradców, aby stworzyć plan pielęgnacji idealnie dopasowany do potrzeb Twoich włosów.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.