Zanokcica - czym jest, przyczyny powstawania

Opuchlizna wokół płytki paznokcia

Zanokcica to schorzenie dotykające tkanki okalające paznokieć lub obszar płytki paznokciowej. Najczęściej obejmuje ona obszar wału paznokciowego i objawia się bolesnością, zaczerwienieniem i opuchlizną. Schorzenie jest o tyle dokuczliwe, że utrudnia wykonywanie codziennych czynności. Zapalenie toczące się pod wałem paznokcia powodowane jest przez zakażenie bakteryjne. Bakterie, które najczęściej powodują zanokcicę to gronkowiec złocisty i bakterie gram ujemne.

Zanokcica paznokcia ma swoje charakterystyczne objawy, pośród których najczęściej wyróżnić możemy:

• Stan zapalny wału paznokciowego,

• Pulsujący ból, szczególnie na końcach palców rąk,

• Ropny wysięk,

• Pogrubienie skóry wokół paznokcia.

Stan zapalny może obejmować cały obszar wokół paznokcia lub tylko boczną część paznokcia.

Zanokcica-przyczyny

Do wystąpienia zanokcicy najczęściej dochodzi w wyniku uszkodzenia tkanek skórnych w okolicy wałów paznokciowych. Najczęściej są to drobne urazy powstałe podczas nieuważnego obcinania paznokci czy wycinania skórek. Czynnikiem, który zwiększa ryzyko zanokcicy, jest także obgryzanie paznokci. Uszkodzenie powierzchni skóry powoduje, że do tkanek wnikają chorobotwórcze patogeny oraz drobnoustroje bytujące na powierzchni skóry i powodują zakażenie.

Zanokcica a wrastające paznokcie

Ryzyko zanokcicy jest większe u osób, które cierpią na zaburzenia wzrostu paznokcia, takie jak wrastające paznokcie. Ryzyko jest tym większe, że schorzenie może objąć kilka palców jednocześnie. Wrastający paznokieć uszkadza tkanki wału paznokciowego, a to zwiększa ryzyko zakażenia bakteryjnego. Dlatego należy dbać o prawidłowe obcinanie paznokci, a w razie problemu - podjąć szybką reakcję.

Rodzaje zanokcicy

Zanokcica dzielona jest przez lekarzy na dwa podstawowe rodzaje:

• Zanokcica ostra (zanokcica opryszczkowa) - zazwyczaj powoduje obrzęk wału paznokciowego u rąk lub u stóp. Do przyczyn zanokcicy ostrej zalicza się powstanie mikrourazów skóry, które kończą się zakażeniem bakteryjnym. Zazwyczaj patogenami odpowiedzialnymi za ból palca są gronkowiec złocisty, bakterie gram ujemne, aczkolwiek czasami dochodzi do zakażenia wirusem opryszczki pospolitej.

• Zanokcica przewlekła - za wystąpienie zanokcicy przewlekłej nie odpowiadają bakterie, ale grzyby, najczęściej typu Candida albicans. Zanokcica przewlekła nie ma gwałtownego początku, a jej charakterystycznym objawem jest zmiana koloru płytki paznokcia na brązowawy.

Leczenie zanokcicy

Zanokcica bez wątpienia stanowi nie tylko problem estetyczny, ale także utrudnia codzienne funkcjonowanie. Nieleczona zanokcica może także prowadzić do poważnych powikłań. W skrajnych przypadkach zniszczeniu może ulec nawet macierz paznokcia lub może dojść do całkowitej degradacji powierzchni paznokcia! A to zmiany, które bywają nieodwracalne! Dlatego należy reagować, gdy tylko zauważymy pojawienie się problemu.

Oczywiście, najlepsza jest profilaktyka zanokcicy. Należy kategorycznie unikać obgryzania paznokci i wycinania skórek. Do zakażenia często prowadzi nieprawidłowa pielęgnacja oraz niewłaściwie wykonany manicure. Z kolei, jeśli zauważyliśmy skaleczenie na palcu, warto zakładać rękawice ochronne np. podczas sprzątania, długiego mycia naczyń czy prac w ogrodzie, co ograniczy kontakt rany z potencjalnymi patogenami.

Metody leczenia zanokcicy zależą od typu schorzenia, z jakim mamy do czynienia. W przypadku zanokcicy łagodnej lub w początkowym stadium, możemy wypróbować domowe sposoby. Zazwyczaj obejmują one działania polegające na utrzymaniu chorego miejsca w czystości i nakładaniu kosmetyków regenerująco-pielęgnacyjnych. Czasami skuteczne może okazać się przemywanie zakażonego miejsca w ciepłej wodzie z dodatkiem szarego mydła. Skóry objętej zanokcicą nie należy jednak zbyt długo moczyć w wodzie, ani narażać na kontakt z silnymi detergentami, które osłabiają warstwę ochronną skóry!

Co, jednak jeśli domowe sposoby nie działają, objawy nie ustępują, a wręcz ulegają nasileniu? Trzeba wówczas podjąć bardziej zaawansowane leczenie zanokcicy. Jeśli wokół paznokcia lub pod paznokciem zaczyna gromadzić się ropa, należy udać się do chirurga, który dokładnie oczyści ranę. Nie należy z tym zwlekać, gdyż nieleczona zanokcica może objąć głębsze tkanki paznokcia, a przebarwienia powstałe na płytce paznokcia mogą okazać się trwałe!

Po usunięciu ropnia lekarz zaleci przyjmowanie antybiotyków. Mogą mieć one formę maści, nakładanej miejscowo na objęte chorobą fragmenty skóry lub być przyjmowane ogólnoustrojowo. Jeśli jednak objawy na naszej płytce paznokciowej wskazują na zanokcicę przewlekłą, to konieczne okaże się przyjmowanie leków przeciwgrzybiczych. Ich rodzaj oraz długość stosowania zawsze ustala lekarz. Niestety, ale trzeba uzbroić się w cierpliwość, gdyż zanokcica paznokcia najczęściej wymaga leczenia trwającego kilka tygodni.

Ciekawostka

Ładne paznokcie to nie tylko kwestia estetyczna! Wygląd powierzchni paznokcia może świadczyć o naszym stanie zdrowia. Zmiany w obrębie paznokcia lub odwarstwianie płytki paznokcia mogą być pierwszym objawem różnych chorób lub schorzeń albo świadczyć o niedoborach witamin i minerałów. A zatem jeśli na Twoich paznokciach pojawiają się paski lub pręgi, może być to znak, że w Twoim organizmie rozwijają się zmiany w postaci choroby! Nie miej zatem oporów, aby wszystkie niepokojące objawy (nawet jeśli dotyczą płytki paznokciowej na jednym palcu) skonsultować z lekarzem! Poza przebarwieniami paznokci, zwracaj uwagę na ich nadmierne rogowacenie, kruszenie lub nagłe zgrubienie.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.