Witamina B - za co odpowiada, niedobory, właściwości? Kompendium wiedzy

Witaminy z grupy B - dlaczego są potrzebne?

Witaminy z grupy b regulują wiele procesów w organizmie. Ich niedobór może powodować zaburzenia wchłaniania składników odżywczych z układu pokarmowego, obniżenie sprawności fizycznej czy też zaburzenia pracy układu nerwowego. Istotną kwestią grupy witamin B jest to, że w większości nie są one magazynowane w organizmie (wyjątkiem jest witamina B12). Oznacza to, że muszą być dostarczane wraz z pożywieniem, inaczej dojdzie do niepożądanych niedoborów.

Dlatego istotna jest właściwa dieta. Nadmiar witamin z grupy b wydalany jest z moczem, a same witaminy B są rozpuszczalne w wodzie. Niestety dieta nie zawsze zaspokaja potrzeby organizmu i pozwala przyjąć wymaganą, codzienną dawkę witamin oraz składników odżywczych. W takiej sytuacji warto rozważyć dodatkową suplementację. Co daje nam kompleks witamin B oraz za co dokładnie odpowiada każda z witamin?

Rola witaminy w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego

Witamina B jest jednym z czynników odpowiadających za prawidłowe działanie układu odpornościowego. Pośród wszystkich witamin z grupy B największą rolę odgrywa tu witamina B6. Nie tylko wspiera ona odporność immunologiczną organizmu, ale także:

• przeciwdziała anemii (bierze udział w produkcji krwinek czerwonych),

• bierze udział w przemianach energetycznych,

• bierze udział w syntezie glikogenu,

• wspiera układ nerwowy.

A jakie mogą być skutki niedoboru witaminy B6? Wyróżniamy m.in. stany zapalne skóry, drżenie mięśni lub kurczenie mięśni, pogorszenie pamięci czy wypadanie włosów.

Witamina B a prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego

Pośród witamin z grupy B największy wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego ma witamina B12. W jaki sposób przyczynia się ona do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego? Przede wszystkim bierze udział w procesach metabolicznych białek, syntezie puryn oraz pirymidyn, a także uczestniczy w procesach budowy osłonek mielinowych i w tworzeniu przekaźników nerwowych.

Witamina B12 jest ponadto kluczowym elementem wielu reakcji enzymatycznych. Ma swój udział w przemianach folianów, powstawaniu komórek krwi (wspomaga leczenie anemii) i procesach syntezy neurotransmiterów (m.in. dopaminy i serotoniny). Z tego właśnie względu niezbędna jest w codziennej diecie. A w jakich produktach możemy znaleźć witaminę b 12? Znajdziemy ją głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego (m.in. podroby, wątróbka, ryby, jaja i owoce morza).

Dlatego na niedobór witaminy B12 narażone są osoby na diecie wegańskiej i wegetariańskiej. Dla zachowania zdrowia powinny one włączyć do diety rośliny strączkowe (są roślinnym źródłem witaminy B12) oraz przyjmować odpowiedni suplement diety. Suplementacja witaminy B12 jest także zalecana kobietom w okresie karmienia piersią.

Niedobory witamin z grupy B a zaburzenia pracy układu nerwowego

Niedobór witaminy B12 powodować może liczne objawy ze strony obwodowego układu nerwowego. Pośród nich wymienić możemy zaburzenia nastroju, obniżoną sprawność mózgu, skurcze mięśni, kłucie w opuszkach palców, a w skrajnych wypadkach - nawet demencję.

Inne witaminy z grupy B - właściwości

Witamina B - na co jeszcze pomaga? Pozostałe witaminy z grupy B pełnią nie mniej ważne funkcje:

• Witamina B 1 (tiamina) - uczestniczy w procesach metabolicznych energii, wspiera układ krwionośny i prawidłową pracę serca.

• Witamina B 2 - wspomaga przemianę materii, wpływa na stan błon śluzowych organizmu oraz reguluje gospodarkę wapniową.

• Witamina B 3 - w przypadku witaminy b 3 mówić możemy o wspieraniu pracy mózgu i obwodowego układu nerwowego. Ponadto obniża poziom cholesterolu i bierze udział w syntezie hormonów płciowych oraz w syntezie insuliny.

• Witamina B 4 (cholina) - wpływa korzystnie na poprawę trawienia, wspomaga regenerację organizmu, a jej niedobór może skutkować problemami ze strony układu nerwowego.

• Witamina B 5 (kwas pantotenowy) - bierze udział m.in. w syntezie kwasów tłuszczowych oraz odgrywa istotną rolę w syntezie hormonów sterydowych. Powinna się znaleźć w codziennej diecie osób cierpiących na stany zapalne skóry.

• Witamina B 7 - bierze udział w metabolizmie kwasów tłuszczowych, reguluje proces przemiany glukozy, pomaga utrzymaniu dobrej kondycji skóry.

• Witamina B 8 (inozytol) - usprawnia pracę mózgu, ponadto ułatwia regenerację wątroby.

• Witamina B 9 (kwas foliowy) - kwas foliowy niezbędny jest do prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu, dlatego powinny go suplementować kobiety ciężarne i planujące ciążę. Witaminę B9 zaleca się w celu zapobiegania wadom cewy nerwowej u dziecka. Kwas foliowy zawierają także takie rośliny jak ciecierzyca, sałata czy jarmuż. Kwas foliowy ma także szpinak, ale tu należy uważać - zawarte w nim szczawiany ograniczają jego wchłanianie!

• Witamina B 10 - mniej "popularna" z witamin grupy B, wspomaga syntezę kwasu foliowego oraz bierze udział w przemianach metabolicznych białek.

Ciekawostka

Jedną z "ciekawszych" witamin z grupy B jest witamina B3, czyli niacyna (inaczej witamina PP). Należy do najtwardszych witamin, jest też w zupełności odporna na działanie promieni słonecznych. Niacyna wpływa korzystnie na regulację cholesterolu, produkcję czerwonych krwinek i funkcjonowanie układu pokarmowego. Jej dodatkowa suplementacja może także... pomóc w infekcjach górnych dróg oddechowych, a szczególnie tych związanych z przesuszeniem i podrażnieniem śluzówki gardła. Niacyna zwiększa produkcję śliny, co pozwala naturalnie nawilżyć gardło i odbudować barierę ochronną śluzówki.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.