Najpopularniejsze alergeny w kosmetykach

Czym są choroby alergiczne?

O reakcji alergicznej mówimy wtedy, gdy układ immunologiczny człowieka przejawia nadmierną reakcję na alergeny. Alergię uważa się za chorobę cywilizacyjną, jest to obecnie najczęściej występująca dolegliwość u ludzi. Nadwrażliwość na alergeny, powszechnie występujące w środowisku, może dotknąć każdego, niezależnie od płci czy wieku.

Choć tak naprawdę reakcję alergiczną może wywołać każda substancja, to można wyróżnić pewne najbardziej powszechne czynniki wywołujące alergię. Najczęściej występującymi alergenami są:

• pyłki drzew;

• jad owadów błonkoskrzydłych (np. pszczół);

• glutaminian sodu;

• owoce morza;

• nikiel;

• estry kwasu p-hydroksybenzoesowego;

• sierść zwierząt;

• orzechy;

• mleko krowie;

• cytrusy;

• kurz domowy;

• metale (alergia kontaktowa)

Wyróżniamy różne rodzaje alergii. Bardzo często występują alergie pokarmowe oraz alergie skórne (szczególną jej formą jest Atopowe Zapalenie Skóry). W zależności od przypadku, alergie mogą mieć delikatny lub ostry przebieg, czasami nawet wywołujący stan zagrażający życiu i wymagający hospitalizacji.

Alergen może być jeden, często bywa jednak tak, że wystąpienie jednego czynnika alergennego uwrażliwia organizm na zupełnie inną substancję. Wówczas mówimy, że pacjent cierpi na alergię krzyżową: w takiej sytuacji objaw alergiczny typowy np. dla alergii na pyłki (zatkany nos lub alergiczne zapalenie spojówek) może pojawić się pod wpływem innego czynnika (np. po wypiciu mleka).

A jak działa reakcja alergiczna? Układ odpornościowy, pod wpływem alergennego czynnika powoduje uwolnienie związków chemicznych (mediatorów stanu zapalnego) przez komórki tkanki łącznej jako reakcję na zapalenie. Powoduje to, że u osoby uczulonej może pojawić się zaczerwienienie, świąd, pokrzywka, gorączka lub ból.

Jakie składniki kosmetyków mogą powodować reakcje alergiczne?

Alergia skórna, podobnie jak alergia pokarmowa, może być spowodowana przez dowolny czynnik. Najczęściej pojawia się po zastosowaniu niektórych kosmetyków. Zmiany skórne pojawiają się w miejscu aplikacji specyfiku w ciągu kilku dni po jego zastosowaniu - jest to tzw. wyprysk kontaktowy. Osoba uczulona nie zawsze wie o swojej alergicznej tendencji, dlatego tak ważne jest reagowanie na wszelkie niepokojące zmiany wywołane przez dowolny kosmetyk.

Jeżeli już wcześniej zaobserwowałaś u siebie jakiekolwiek uczulenie to zalecalibyśmy ostrożność i sprawdzanie, czy stosowane przez Ciebie kosmetyki nie zawierają czynników zwiększających ryzyko podrażnienia. Podobną ostrożność zaleca się przy wyborze produktów dla dzieci.

A jakie składniki zawarte w kosmetykach mają działanie uczulające? Oto najczęstsze alergeny w produktach kosmetycznych:

• konserwanty (zwłaszcza etylenodiamina, katon CG, triclosan, mertiolat oraz formaldehyd: najczęściej stosowane w kosmetykach wyzwalacze formaldehydu to DMDMH, imidazolidynyl mocznika, diazolidynylan mocznika, wodorotlenek sodu i glicynian metylu);

• barwniki;

• mirystynian izopropylu (może wywoływać uczulenie i zapychać pory);

• kalafonia (lepka substancja stosowana m.in. w tuszach do rzęs);

• alkohol izopropylenowy (rozpuszczalnik, niezalecany do stosowania u osób cierpiących na alergie i u kobiet w ciąży);

• euceryna (mieszanina wazeliny białej, parafiny płynnej z alkoholem lanolinowym oraz cetostearylowym, częsty składnik kremów);

Należy jednak pamiętać, że w zależności od organizmu, do uczulenia i alergii może dojść także pod wpływem naturalnych substancji, takich jak z pozoru bezpieczne oleje mineralne, wosk pszczeli czy lanolina. Dlatego warto obserwować własną skórę i nie bagatelizować żadnej niepokojącej reakcji na kosmetyki.

Jeśli nie mamy pewności, jaka będzie reakcja organizmu na nowy kosmetyk, to warto wykonać tzw. próbę uczuleniową. Polega ona na aplikacji niewielkiej dawki kosmetyku na skórze i obserwacji miejsca przez 1-3 dni. Taki zabieg zaleca się najczęściej przed wykonaniem farbowania włosów.

Czy substancje zapachowe mogą uczulać?

Uczulenie może pojawić się także pod wpływem substancji zapachowych. Co więcej, w dużej mierze to właśnie one odpowiadają za występowanie alergii. Częstą substancją uczulającą jest alkohol cynamonowy, który nierzadko zawierają perfumowane produkty kosmetyczne.

Objawy alergii mogą wywoływać także składniki pochodzenia naturalnego. Takimi substancjami zapachowymi są chociażby olejki eteryczne.

Czym są dermokosmetyki?

Osoby często mające objawy alergii powinny skrupulatnie obserwować reakcje swojej skóry, oraz sprawdzać jakie substancje zawierają kosmetyki. Dobrym rozwiązaniem, które ułatwi wybór produktów, jest zastosowanie dermokosmetyków.

Czym one są? Są to kosmetyki specjalistyczne o właściwościach leczniczych, przeznaczone do codziennej pielęgnacji ciała, skóry oraz włosów. Produkuje się je w oparciu o interdyscyplinarne metody z zakresu dermatologii, chemii i kosmetologii, a substancje wchodzące w ich skład są ściśle badane pod kątem zdrowotnym i alergicznym.

Dermokosmetyki uznawane są za produkty bezpieczne, bezzapachowe, hipoalergiczne, dedykowane osobom o skórze wrażliwej na alergeny, skórze trądzikowej i podatnej na powstawanie wykwitów. To najlepsze rozwiązanie dla alergików, które pozwoli zminimalizować ryzyko nieprzyjemnych podrażnień i dodatkowo pozwoli na poprawę kondycji skóry.

Ciekawostka

Kosmetyki dermatologiczne, czyli dermokosmetyki, zostały stworzone z myślą o leczeniu skóry z problemami dermatologicznymi. Mają one za zadanie pełnić rolę miejscowego (aplikowanego miejscowo, np. na fragment skóry) czynnika terapeutycznego. Jako, iż dermokosmetyki mają szczególne przeznaczenie, proces ich produkcji przypomina procedurę wytwarzania leku. Powstają w ściśle kontrolowanym i sterylnym laboratorium, a wypuszczenie każdego produktu na rynek poprzedzane jest intensywnymi konsultacjami z lekarzami i kosmetologami. Dermokosmetyki mogą być w pełni wegańskie i coraz więcej producentów zdobywa certyfikaty poświadczające roślinny skład kosmetyków.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.