Najczęstsze przyczyny powstawania urazów w jamie ustnej

Jak powstają urazy w jamie ustnej?

Jama ustna, stanowiąca początkowy odcinek przewodu pokarmowego, jest narażona na wpływ wielu różnych czynników. Niekiedy w jej obrębie powstają podrażnienia oraz mniejsze lub większe rany. Ich przyczyny mogą być różne - od błahych po poważne. Jednakże, nawet jeśli rana jest niewielka i ma charakter miejscowy, to może powodować silny ból i utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Jakie rodzaje ran w jamie ustnej wyróżniamy i jak one powstają? Do najczęstszych przyczyn ran w jamie ustnej należą:

• USZKODZENIA TERMICZNE (powstają wskutek kontaktu błon śluzowych z gorącymi potrawami lub napojami)

• USZKODZENIA MECHANICZNE (mechaniczne urazy w jamie ustnej powstają często wskutek noszenia aparatu ortodontycznego, protezy. Urazy mechaniczne mogą także powstać przez przypadkowe przygryzienie policzków lub języka)

• USZKODZENIA STOMATOLOGICZNE (jedna z głównych przyczyn powstawania ran - wynika z chorób stomatologicznych takich jak zapalenie miazgi lub ropień przyzębia. Uszkodzenie może być też efektem leczenia stomatologicznego).

• GRZYBICA JAMY USTNEJ (zakażenia grzybicze takie jak kandydoza jamy ustnej, pleśniawki);

• CHOROBY ZAKAŹNE (jak np. opryszczkowe zapalenie jamy ustnej)

• ALERGIE (zapalenie dziąseł, rumień wysiękowy wielopostaciowy);

• NOWOTWÓR JAMY USTNEJ;

• CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE;

• NIEDOBORY WITAMIN (często towarzyszy im zmniejszone wydzielanie śliny, bladość błony śluzowej);

Bez względu na to, czy jama ustna została zraniona wskutek przypadkowego przygryzienia języka, czy ma przyczynę chorobową, nie może być bagatelizowana. Gojenie ran w tym miejscu może być kłopotliwe, a nieprawidłowo leczona błona śluzowa może stać się przyczyną poważnych konsekwencji zdrowotnych dla całego organizmu.

Jak leczyć rany w błonie śluzowej jamy ustnej?

Jeśli powodem urazu jest jedna z głównych przyczyn powstania ran - uraz mechaniczny, to kluczowe jest wyeliminowanie czynnika drażniącego. Protezy i aparaty ortodontyczne powinny być dopasowane tak, aby nie podrażniać. Najlepiej jednak, aby uszkodzoną śluzówkę obejrzał lekarz, z dokonaniem jednoczesnych oględzin węzłów chłonnych. Pobieranie wymazów do badań laboratoryjnych przeważnie nie jest koniecznością.

A jak leczyć rany w jamie ustnej? Na jakiś czas zrezygnuj z ciepłych pokarmów i napojów (zwłaszcza, jeśli dolegliwości bólowe i stan zapalny wynikają z poparzenia). Należy uważać podczas szczotkowania zębów, aby nie zwiększyć podrażnień, zaleca się także odstawienie płynów do płukania jamy ustnej. Można też stosować żele łagodzące na schorzenia stomatologiczne (do stosowania miejscowego). Taką szczególną higienę jamy ustnej należy prowadzić przez 10-14 dni. Jeśli objawy nie ustępują, konieczne będzie odbycie konsultacji lekarskiej.

W ostrych przypadkach chorobowych (zapalenie dna jamy ustnej, owrzodzenia jamy ustnej) lekarz może przepisać niesteroidowe leki przeciwbólowe oraz inne leki, dobrane do indywidualnego przypadku pacjenta. Ostry stan chorobowy najczęściej występuje u osób po radio- i chemioterapii, kuracji antybiotykowej, może być też wynikiem nieprawidłowego leczenia podrażnionej błony śluzowej jamy ustnej.

Bezpieczne domowe sposoby na podrażnienia w obrębie jamy ustnej

A jak przyspieszyć gojenie rany na ustach? Rany na języku, rany na podniebieniu czy podrażnienia po wewnętrznej stronie policzków potrafią być dokuczliwe. Istnieją pewne domowe sposoby, które mogą pomóc zregenerować błonę śluzową. Warto wypróbować napary z ziół łagodzących: szałwii i rumianku. Należy płukać nimi całą jamę ustną.

Poza tym, aby przyspieszyć gojenie ran, najlepiej zapobiegać dalszym podrażnieniom. Zaleca się zmianę szczoteczki do zębów na miękką. Leczenie ran może wspomóc także odpowiednia dieta: powinna obfitować w warzywa (szczególnie przy jednoczesnym niedoborze witamin) i pokarmy miękkie. Należy z kolei unikać ostrych i mocno aromatycznych przypraw, które dodatkowo mogłyby drażnić otwarte rany błony śluzowej. Rany w jamie ustnej goją się gorzej także przez palenie papierosów.

Ciekawostka

Czy wiesz, że Twoja jama ustna to… istne siedlisko bakterii? I co więcej - to bardzo ciesząca wiadomość! W jamie ustnej człowieka znajduje się około 800 gatunków bakterii. Tak złożony “ekosystem” jest kluczowy dla zachowania prawidłowego stanu zdrowia jamy ustnej i zębów. Rozbudowana i zrównoważona ilość bakterii w jamie ustnej jest kluczowa dla prawidłowej ochrony przed tymi niepożądanymi drobnoustrojami. Jeśli zatem masz częste problemy w obrębie jamy ustnej lub gardła to może oznaczać, że z Twoimi bakteriami jest jakiś problem i doszło do obniżenia systemu odpornościowego organizmu także w tym obszarze!

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.