Czy alkohol w kosmetykach jest szkodliwy dla skóry?

Alkohole w produktach kosmetycznych

Alkohol od dawna stosowany jest w przemyśle kosmetycznym. Co ważne, mianem alkoholu nie określamy jednej substancji, ale całą grupę substancji hydrofilowych. Inny rodzaj alkoholu wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym (np. do produkcji likierów), a inny do różnego rodzaju produktów pielęgnacyjnych. O ile w preparatach odkażających mamy do czynienia z drażniącym i wysuszającym alkoholem w czystej postaci, o tyle w kosmetykach przeznaczonych do pielęgnacji ciała wykorzystywane są już jego bardziej "przyjazne" rodzaje.

Alkohol w kosmetykach ma szerokie zastosowanie. Wykorzystywany jest jako substancja konserwująca (przedłuża trwałość kosmetyku, wpływając na zahamowanie rozwoju drobnoustrojów w produkcie), substancja zapachowa, regulator lepkości (utrzymuje konsystencję kosmetyku), pełni także rolę rozpuszczalnika. Alkohol stosowany w składzie produktów kosmetycznych wykazuje wysoką lotność (znika po aplikacji, przez co może być stosowany nawet w produkcie niespłukiwanym), wykorzystywany jest także jako substancja wspomagająca wchłanianie składników aktywnych, odświeżająca, odkażająca i wysuszająca (choć istnieją także alkohole nawilżające - jak np. alkohol cetylowy).

Czy w kosmetykach naturalnych też są alkohole?

Niektórych może zdziwić fakt, że alkohol znajduje się także w składzie kosmetyków naturalnych. W odróżnieniu od wysuszającego etanolu, pełnią one w pełni pozytywną rolę.

W kosmetykach naturalnych stosowane są wyłącznie" dobre" alkohole, do których możemy zaliczyć:

• Benzyl Alcohol,

• Phenethyl Alcohol,

• Glycerin, Sorbitol,

• Cinnamyl Alcohol, Menthol,

• Cetyl Alcohol, Cetearyl Alcohol, Stearyl Alcohol.

Każdy z nich to organiczny związek chemiczny, który wpływa na trwałość produktu, jego konsystencję i zapach, jednocześnie wspomagając działanie pielęgnacyjne. Alkohole dopuszczane w naturalnych kosmetykach sprawdzają się nawet w przypadku skóry wrażliwej i atopowej. Występują w kremach lub produktach do mycia twarzy.

Benzyl alcohol w kosmetykach

Na liście "dobrych" alkoholi znajduje się benzyl alcohol, czyli alkohol benzylowy. Warto poświęcić mu więcej uwagi. Alkohol benzylowy to bezbarwna ciecz, słabo rozpuszczalna w wodzie. Należy do grupy alkoholi aromatycznych, a jego woń przypomina zapach jaśminu, hiacyntu lub róży. W postaci estrów występuje naturalnie w olejkach eterycznych tych właśnie kwiatów.

A jakie są właściwości alkoholu benzylowego? Alkohol benzylowy w kosmetykach przedłuża trwałość produktu, reguluje lepkość kosmetyku, dzięki czemu zachowuje on odpowiednią konsystencję. Alcohol benzyl to także naturalny rozpuszczalnik, wzmacniający działanie składników aktywnych. Można powiedzieć, że współdziała z innymi substancjami chemicznymi w kosmetyku, wspomagając ich wchłanianie.

A czy jego właściwości mogą być szkodliwe dla skóry? Należy pamiętać, że maksymalne stężenie, jakie ma benzyl alcohol w kosmetykach wynosi 1%. A to za mało, by wyrządzić szkody!

Alkohol benzylowy jako składnik kompozycji zapachowych

Jako że alkohol benzylowy należy do naturalnych substancji zapachowych, to nie powinno dziwić, że producenci kosmetyków postanowili wykorzystać jego właściwości aromatyczne! Alkohol benzylowy często można znaleźć w składzie kosmetyków zapachowych.

A w jakich kosmetykach znajduje się benzyl alcohol? Przede wszystkim w produktach nawilżających: kremach, mleczkach, balsamach.

Jakich alkoholi w kosmetykach unikać?

Od pewnego czasu producenci określają swoje produkty mianem "bezalkoholowych". Nie oznacza to, że w ich składzie nie ma w ogóle alkoholu, ale że nie ma w nim tzw. "złego" alkoholu. A które substancje znajdują się na tej niechlubnej liście? Oto one:

• alkohol denaturowany (Alcohol Denat) – działa drażniąco i wysuszająco na naskórek;

• alkohol etylowy (Ethanol/Ethyl Alcohol) - jest substancją drażniącą i wysuszającą - jego stężenie w kosmetyku nie powinno wynosić 5%. Często stosowany w produktach higieny jamy ustnej.

• alkohol izopropylowy (Isopropyl Alcohol) - wykazuje silne działanie alergizujące. Z tego względu nie znajdziemy go w kosmetykach naturalnych.

Ciekawostka

Jak to w ogóle możliwe, że alkohol może być składnikiem nawilżającym w kosmetykach? Dzieje się tak dlatego, że substancje kryjące się pod nazwami Cetearyl Alcohol, Cetyl Alcohol, Isocetyl Alcohol, Arachidyl Alcohol, Stearyl Alcohol, Mirystyl Alcohol czy też Decyl Alcohol to alkohole tłuszczowe, które mają niewiele wspólnego z owianym złą sława etanolem. Są one emolientami - czyli substancjami, które nawilżają, zmiękczają oraz wygładzają naskórek, tworząc jednocześnie otoczkę ochronną (warstwę okluzyjną) na jego powierzchni. Co też istotne, działają w kosmetyku jako zagęstnik i są praktycznie obojętne dla skóry, przez co alkohole tłuszczowe można stosować nawet w przypadku AZS. Alkohole tłuszczowe warto stosować także w pielęgnacji włosów jako emolienty.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.