Co to emulsja? Wyjaśniamy, czym jest i jak działa w kosmetykach

Czego dowiesz się z tego artykułu?

Z poniższego tekstu dowiesz się, jakie procesy fizykochemiczne pozwalają połączyć wodę z olejem w jedną, stabilną formułę kosmetyczną. Wyjaśniamy również, jak dopasować konkretny typ emulsji do indywidualnych potrzeb Twojej cery, aby skutecznie wspierać jej zdrowie i barierę ochronną.

• Co to jest emulsja i jakie siły odpowiadają za jej powstanie?
• Czym różnią się emulsje typu olej w wodzie od układów woda w oleju?
• Dlaczego emulsje lamelarne są uznawane za przełom w nawilżaniu naskórka?
• Jakie zastosowanie mają emulsje w codziennym oczyszczaniu i regeneracji twarzy?

Co to jest emulsja?

Większość produktów, które codziennie nakładasz na skórę – od lekkich kremów po gęste maści i balsamy – to pod względem fizykochemicznym emulsje. Jak najprościej wyjaśnić, czym jest emulsja? To układ dyspersyjny, w którym jedna ciecz jest rozproszona w drugiej w postaci maleńkich kropel lub cząstek. W takim przypadku substancje, które normalnie się nie łączą, tworzą jednolitą strukturę gotową do aplikacji na skórę. Fundamentem każdej emulsji są dwie wzajemnie nierozpuszczalne bazy – wodna oraz olejowa. To właśnie faza olejowa odpowiada za dostarczenie skórze niezbędnych lipidów, witamin i substancji ochronnych, których sama woda nie mogłaby przetransportować. Jednak aby te dwa światy mogły ze sobą współpracować, musimy pokonać bariery fizyczne. Jak to zrobić?

Dlaczego woda nie miesza się z olejem bez pomocy?

Woda i olej nie mieszają się ze sobą samoistnie przez napięcie powierzchniowe – siłę, która sprawia, że cząsteczki danej cieczy przyciągają się wzajemnie, odpychając „obce” substancje. Aby stworzyć stabilny produkt, konieczne jest zastosowanie emulgatora. Co to jest? Jest to substancja powierzchniowo czynna (surfaktant), która jest amfifilowa, czyli ma dwufunkcyjną budowę cząsteczki:

• hydrofilowość – fragment cząsteczki posiadający wysokie powinowactwo do wody, a więc wykazujący zdolność do tworzenia wiązań wodorowych,
• lipofilowość – fragment wykazujący powinowactwo do tłuszczów, czyli rozpuszczalny w fazie olejowej.

W procesie tworzenia emulsji cząsteczki emulgatora samoistnie orientują się na granicy faz, czyli na styku wody i oleju. Fragmenty hydrofilowe kierują się ku wodzie, a lipofilowe ku lipidom. Mechanizm ten prowadzi do drastycznego obniżenia napięcia powierzchniowego, co pozwala na rozbicie jednej cieczy na mikroskopijne krople i trwałe zawieszenie ich w drugiej. Dzięki temu stabilność emulsji jest zachowana, a składniki aktywne nie ulegają rozwarstwieniu (sedymentacji lub śmietankowaniu) zarówno w naczyniu laboratoryjnym, jak i w opakowaniu podczas nawet długiego przechowywania.

Czy emulsja to tylko olej i woda?

Choć faza wodna i olejowa stanowią bazę, to ich wzajemny stosunek oraz charakter użytego emulgatora decydują o typie gotowego preparatu. W zależności od tego, która z nich stanowi fazę zewnętrzną (ciągłą), wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje emulsji.

Emulsja o/w (olej w wodzie)

W tym układzie drobna faza olejowa jest rozproszona w dominującej fazie wodnej. Emulsja o/w to najpopularniejsza forma, w jakiej występują nawilżające kremy, serum oraz produkty do mycia twarzy.

• Właściwość - charakteryzują się lekką konsystencją, błyskawicznie się wchłaniają i nie pozostawiają tłustej warstwy na powierzchni naskórka.
• Zastosowanie - idealne dla cery tłustej i mieszanej oraz w codziennej pielęgnacji dziennej.

Emulsja w/o (woda w oleju)

W emulsji typy woda olej to woda jest fazą rozproszoną, a olej stanowi fazę zewnętrzną. Emulsja w/o jest układem bardziej odżywczym i bogatszym.

• Właściwości - wykazuje silniejszą emoliencyjność (zdolność do zmiękczania) i tworzą na powierzchni skóry wyraźną warstwę ochronną.
• Zastosowanie - doskonałe dla cery bardzo suchej oraz jako kosmetyki ochronne, zapewniające silną okluzję.

Czym różnią się od siebie poszczególne emulsje kosmetyczne?

W świecie beauty emulsje kosmetyczne są niezwykle popularne, a wręcz dominujące ze względu na swoją wszechstronność w transportowaniu substancji o różnej polarności. To właśnie faza zewnętrzna (ciągła) – czyli ta, która jako pierwsza i bezpośrednio styka się z Twoim naskórkiem – determinuje pierwsze odczucie po aplikacji oraz lepkość, a więc gęstość i opór przy rozsmarowywaniu produktu. To ona decyduje, czy Twoja cera odczuje kosmetyki jako nawilżający „zastrzyk” energii, czy jako kojący, ochronny kompres.

Wybór między emulsją o/w a emulsją w/o to nie tylko kwestia wygody, ale przede wszystkim potrzeb fizjologicznych skóry. Układy typu olej w wodzie ułatwiają przenikanie substancji rozpuszczalnych w wodzie (np. kwas hialuronowy). Układy woda w oleju są z kolei niezastąpione w dostarczaniu skórze wysokich stężeń lipidów, co jest ważne dla procesu, jakim jest odbudowa bariery hydrolipidowej.

Czym są emulsje lamelarne i wielokrotne w nowoczesnych recepturach?

Rozwój technologii pozwolił na stworzenie bardziej złożonych mieszanin. Emulsje wielokrotne (np. typu W/O/W) to systemy „kropla w kropli”. Pozwalają one na zamknięcie wrażliwych składników aktywnych wewnątrz fazy rozproszonej, co zapewnia ich kontrolowane uwalnianie i lepszą stabilność emulsji.

Z kolei emulsje lamelarne to przełom w regeneracji naskórka. Ich struktura płynnokrystaliczna układa się w płaskie warstwy (tzw. lamele), które niemal idealnie naśladują naturalny cement międzykomórkowy ludzkiej skóry. Dzięki tej zbieżności wykazują bardzo dobrą biodostępność. Co to znaczy? Zawarte w nich składniki łatwiej „wbudowują się” w bariery naskórkowe. Jest to jeden z najskuteczniejszych sposobów na odbudowę bariery hydrolipidowej, ponieważ zmniejsza ryzyko podrażnienia i zapewnia długofalowe nawilżenie.

Jak wykorzystać działanie emulsji do mycia twarzy i regeneracji?

Nie wiesz, co wybrać spośród różnych typów emulsji kosmetycznych? Wybór odpowiedniej formuły powinien wynikać z aktualnego stanu Twojej cery oraz konkretnego etapu rutyny. Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki, jak stosować różne emulsje kosmetyczne, by w pełni wykorzystać ich potencjał.

• Oczyszczanie bez naruszania bariery - do codziennego mycia twarzy wybieraj emulsje (O/W), które dzięki zawartości lipidów rozpuszczają zanieczyszczenia i sebum znacznie delikatniej niż żele. To klucz do zachowania miękkości skóry twarzy.
• Pielęgnacja warstwowa (K-beauty) - zgodnie z azjatyckimi trendami lekkie emulsje o wodnistej strukturze stosuj jako „łącznik” między serum a kremem. Pomaga to stopniowo nasycić naskórek wilgocią.
• Intensywna regeneracja i okluzja - jeśli Twoja skóra potrzebuje ratunku po mrozie lub kwasach, sięgnij po emulsje typu olej w wodzie o strukturze lamelarnej. Doskonale „uszczelniają” one barierę ochronną, zapobiegając ucieczce wody.

Potrzebujesz pomocy w wyborze kremu na co dzień, emulsji lamelarnej do odbudowy bariery hydrolipidowej, a może produktu do mycia twarzy? Nasi eksperci chętnie Ci doradzą. Skontaktuj się z nami lub sprawdź ofertę naszych wyselekcjonowanych kosmetyków do świadomej pielęgnacji w Drogerii Dr Zdrowie.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.