Choroby skóry (dermatozy) – jakie występują najczęściej? Jak je rozpoznać i leczyć?

Czym są choroby skóry?

Dermatozy to inaczej choroby skóry oraz przydatków skóry (gruczołów łojowych, gruczołów potowych, włosów i paznokci, zakaźne choroby skóry, łysienie). Schorzenia skóry mogą mieć różną przyczynę i przebieg, a wybór właściwego postępowania leczniczego zależy od dokładnej przypadłości, z jaką mamy do czynienia. Problemy skórne mogą obejmować wszystkie warstwy skóry, choć dość często dermatoza dotyczy wyłącznie naskórka.

Najczęstsze choroby skóry, z jakimi możemy mieć do czynienia, to:

• Choroby skóry twarzy (trądzik, łuszczyca),
• Choroby autoimmunologiczne (Atopowe Zapalenie Skóry, nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka),
• Zapalenie mieszków włosowych,
• Choroby powodowane przez zakażenia bakteryjne (róża, liszajec zakaźny, inne infekcje bakteryjne),
• Grzybice skóry oraz paznokci, łupież pstry,
• Choroby wirusowe (półpasiec, zapalenie opryszczkowate skóry, brodawki wirusowe),
• Choroby alergiczne (Łojotokowe Zapalenie Skóry, kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, wyprysk zawodowy, pokrzywka fizykalna),
• Nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy skóry, rak kolczystokomórkowy skóry)
• Choroby tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty układowy),
• Choroby przenoszone drogą płciową (grzybice narządów płciowych),
• Choroby tkanki łącznej (twardzina układowa),
• Zaburzenia barwnikowe,
• Choroby naczyniowe skóry (zapalenie naczyń krwionośnych i naczyń włosowatych)
• Polekowe zapalenia skóry (np. rumień wielopostaciowy polekowy).

Jakie są objawy chorób skóry?

Najczęstsze i trudne do przeoczenia objawy chorób skóry to różnego rodzaju wykwity skórne. To właśnie zmiany chorobowe zazwyczaj umożliwiają rozpoznanie rodzaju dermatozy, z jakim mamy do czynienia - zazwyczaj konkretny wykwit jest charakterystyczny dla danej jednostki chorobowej. Wykwity skórne dzielimy na pierwotne (krosty, bąble, pęcherze, plamki, grudki, guzki) oraz wtórne - będące następstwem wykwitów pierwotnych (pęknięcia skóry, blizny, przeczosy, owrzodzenie, łuski, strupy).

W podejmowanym leczeniu bierze się pod uwagę etiologię schorzenia. Zazwyczaj przy chorobach postępujących w obrębie skóry zaleca się leki przeciwhistaminowe oraz glikokortykosteroidy do stosowania miejscowego. Czasami konieczne mogą jednak okazać się leki przeciwwirusowe, antybiotyki lub leki immunosupresyjne. Dodatkowe leczenie zazwyczaj stosuje się w przypadku zakażeń bakteryjnych i innych, bardziej złożonych przypadłości.

Łojotokowe zapalenie skóry

Pierwotne zmiany skórne obejmują zaczerwienienie, nadmierne łuszczenie się naskórka i świąd. Choroba może dotykać niemowlęta, młodzież w okresie dojrzewania oraz mężczyzn (co związane jest z testosteronem). Jak walczy się z tą przewlekłą chorobą skóry? Lekarz może zalecić leki doustne oraz specjalne preparaty zmniejszające nadmierne rogowacenie i suchość skóry.

Łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy to przewlekła i dość uciążliwa przypadłość.

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe Zapalenie Skóry (AZS) to kolejna przewlekła choroba o podłożu genetycznym. Ta choroba skóry zazwyczaj objawia się nadmierną suchością, zaczerwienieniem, wypryskami, przy których występuje uporczywy świąd oraz czasami - dolegliwości bólowe. Atakowana jest zazwyczaj powierzchnia skóry. Choroba miewa zazwyczaj momenty przesilenia i remisji. Na atopowe zmiany skórne stosuje się zazwyczaj odpowiednio dobraną pielęgnację, uzupełniającą warstwę lipidową skóry. Atopowe Zapalenie Skóry może być też leczone z pomocą leków miejscowych oraz ogólnoustrojowych.

Zapalenie mieszków włosowych

Dermatozy to również choroby zakaźne. Do jednej z nich zalicza się stan zapalny mieszków włosowych, który jest najczęściej powodowany przez bakterie gronkowca. Tego typu choroby skóry występują zazwyczaj w miejscach często pocieranych i podrażnianych przez odzież: plecy, kark, pachwiny. Zakażenia skóry w obrębie mieszków włosowych objawiają się wystąpieniem krosty lub ropnego wykwitu wokół włosa. Leczenie obejmuje antybiotykoterapią oraz procedury zewnętrze, polegające m.in. na odkażaniu miejsc objętych chorobą.

Ciekawostka

Po wykwitach skórnych nie zawsze muszą pozostawać blizny. Jeśli powstałe uszkodzenia dotyczą naskórka lub skóry wrażliwej, to zazwyczaj goją się one bez pozostawiania blizn. Bardziej problematyczne są jednak uszkodzenia, które sięgają tkanki podskórnej. Uszkodzona tkanka podskórna nie regeneruje się już tak łatwo i organizm - aby uzupełnić ubytki - tworzy blizny. Na szczęście znamy dziś sposoby na to, aby zmniejszać widoczność blizn i stymulować regenerację komórek skóry.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, autorka wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych. Od wielu lat interesuje się zdrowiem, w tym nowinkami z medycznego świata naukowego, naturalnymi metodami leczenia i pielęgnacji oraz wpływem stylu życia na ludzki organizm. Prywatnie pasjonatka podróży, turystyki wysokogórskiej i wspinaczki.