czkawka u noworodka

Czkawka u noworodka zdarza się często. Może być powodem do niepokoju młodych rodziców. U większości dzieci jest to jednak zjawisko jak najbardziej normalne i nie powinno budzić lęków. Warto zapoznać się z przyczynami czkawki. Bardzo często jest ona skutkiem karmienia maleństwa. W niektórych przypadkach może być niepokojąca i wymagać konsultacji lekarskiej.

Z tego tekstu dowiesz się:

  • czy czkawka u noworodka jest czymś normalnym,
  • z czego wynika i jakie są jej przyczyny,
  • jak zapobiegać czkawce u noworodka.

Czkawka u noworodka - czy to normalne?

Czym jest czkawka? Charakteryzuje się rytmicznymi, mimowolnymi skurczami mięśni przepony. To właśnie skurcze mięśni oddechowych są odpowiedzialne za czkawkę. Czkawce towarzyszy charakterystyczny odgłos. Czkawka u noworodka może budzić niepokój u rodziców, zwłaszcza gdy jest uporczywa. Co ciekawe, pierwsza czkawka może przydarzyć się jeszcze podczas życia płodowego. Przyczyną czkawki jest zwykle niedojrzały układ nerwowy. Warto pamiętać, że czkawka u noworodka jest zjawiskiem normalnym i występuje u większości maleństw. Jeżeli uporczywa czkawka budzi powody do niepokoju, warto jednak skonsultować się z lekarzem pediatrą. Oceni on czkawkę i rozwieje wątpliwości rodziców.

 

Jeżeli czkawka: trwa długo, pojawia się, nawet, noworodek nie spożywa pokarmu, trwa około 2. miesiące czy prowadzi do zaburzeń snu- należy koniecznie skonsultować się z pediatrą.

Czkawka u wcześniaków

Czkawka u wcześniaków występuje częściej niż u noworodków. Przyczyną jest niewykształcony w pełni układ nerwowy.

Jak długo trwa czkawka u noworodka?

Czkawka może trwać od 5.-10.minut. Po tym czasie zwykle ustępuje samoistnie. Taka czkawka pojawia się zwykle kilka lub kilkanaście razy dziennie. Jeżeli jednak dziecko wygląda na zadowolone i szczęśliwe, nie powinna budzić obaw.

czkawka u noworodka

Z czego wynika czkawka u noworodka ? Poznaj przyczyny!

Za przyczynę czkawki podaje się niewystarczająco rozwinięty układ nerwowy, jak również mięśnie oddechowe i przeponę. Przyczyną czkawki może być zbyt szybkie spożywanie pokarmu przez noworodka. W takim przypadku, mięśnie oddechowe, a właściwe ich skurcze są wywołane zbyt szybkim i zbyt dużym wypełnieniem żołądka. Kolejną przyczyną czkawki może być nadmierne połykanie powietrza lub wyziębienie noworodka.

Niestety, czkawka, zwłaszcza przewlekła, może być objawem zaburzeń, dlatego warto postawić na konsultację pediatryczną. W przypadku refluksu żołądkowego czkawka jest jego objawem. Rytmiczne skurcze przepony nie zawsze jednak są powodem do niepokoju.

Niedojrzałość układu nerwowego noworodka jest zwykle przyczyną czkawki. Pojawia się ona już w brzuchu mamy. Nie w pełni rozwinięty układ nerwowy przyczynia się do powstawania czkawki. Wraz z rozwojem i dojrzewaniem układu nerwowego, objawy czkawki ustępują. Ma to miejsce zwykle około 6. miesiąca życia.

Jak zapobiegać czkawce u noworodka ?

Zazwyczaj czkawka ustępuje sama, po upływie 5-10 minut. Warto jednak wdrożyć działania, które pozwolą zapobiegać lub hamować czkawkę. Przyczyny czkawki są tutaj kluczowe i na nich powinniśmy się skupić. Jeśli u noworodka pojawia się czkawka podczas karmienia, warto zastosować się do kilku rad, które przyczynią się do zminimalizowania problemu. Można stwierdzić, że czkawka u noworodka jest bardziej stresująca dla rodziców niż samego dziecka. Jeżeli czkawka jest spowodowana pełnym brzuszkiem, mamy do czynienia z czkawką pokarmową. Aby ustąpiła, należy odczekać, aż część pokarmu zostanie strawiona przez organizm maluszka. Wtedy dolegliwości powinny ustąpić same.

Jak karmić maluszka, aby uniknąć czkawki?

1. Pozwól, aby dziecku odbiło się podczas karmienia.
Czkawka u niemowląt może wystąpić już podczas karmienia, ponieważ nadmiar gazu podrażnia ich żołądek. Ułóż dziecko do odbicia się, w pozycji pionowej. Możesz delikatnie ostukać plecy. Podczas karmienia rób krótkie przerwy, w których dziecku się odbije.
2. Karm wolniej.
Jeżeli czkawka u noworodka pojawia się zawsze podczas karmienia, może być to znak, że karmisz je zbyt szybko. Postaraj się spowolnić proces karmienia. To powinno przynieść pozytywne efekty i zminimalizować ryzyko wystąpienia czkawki.
3. Karm dziecko, gdy jest spokojne.
Postaraj się nakarmić noworodka, zanim zgłodnieje na tyle, że zacznie płakać.
4. Po karmieniu trzymaj noworodka w pozycji pionowej.
Krok ten pomoże przy odbiciu, jak również wesprze trawienie.
5. Sprawdź, czy smoczek w butelce jest całkowicie wypełniony mlekiem w trakcie karmienia.
Tak, aby w smoczku nie było powietrza, które może powodować czkawkę.
6. Dobierz odpowiednią butelkę i smoczek
Dopasuj smoczek, tak, aby przepływ pokarmu nie był ani zbyt szybki, ani zbyt wolny.
7. Zrób przerwę w karmieniu.
Przerwa w karmieniu, na odbicie, może pomóc w zapobieganiu czkawce. Dlaczego? Wraz z odbijaniem organizm pozbywa się nadmiaru gazu, który może powodować czkawkę


Przyczyną czkawki może być również zmarznięcie noworodka. W tym przypadku należy zadbać o właściwy ubiór maluszka. Postaraj się nie wychładzać noworodka po kąpieli. Idealna temperatura kąpieli wynosi od 22 do 24 stopni Celsjusza. Unikanie wyziębienia dziecka pozwoli zapobiec czkawce o takim podłożu.

Jak pozbyć się czkawki u malutkiego dziecka

Jeżeli czkawka już wystąpiła, możesz wypróbować kilku metod, które pozwolą się jej pozbyć.

  • potrzyj plecy dziecka- pocieraj je okrężnymi ruchami, aby uwolnić nadmiar powietrza i powstrzymać czkawkę. To przyjemny, uspokajający ruch, który pomoże dziecku,
  • odbijanie- może pomóc również wtedy, gdy czkawka już wystąpiła. Ułóż dziecko w pozycji pionowej i czekaj, aż mu się odbije,
  • zmień pozycję noworodka- zmiana pozycji może pomóc zahamować czkawkę,
  • smoczek- ssanie smoczka może pomóc w uspokojeniu dziecka, a w efekcie zmniejszyć skurcze przepony.

Leczenie czkawki

Zwykle leczenie czkawki u maluszka nie jest konieczne. Jednak jeżeli przeszkadza ona w spaniu lub podczas karmienia, warto zgłosić się do lekarza. Jeżeli czkawka ma miejsce kilka razy dziennie i trwa dłużej niż 15 minut-  około godziny, może być objawem refluksu żołądkowo przełykowego. Konsultacja lekarska będzie w tym przypadku konieczna. Czkawkę u maleństwa powinno się leczyć również wtedy, gdy traci ono apetyt, zwraca treść pokarmową czy jest marudne.

czkawka u noworodka

Podsumowanie

Czkawka u noworodka charakteryzuje się mimowolnymi, powtarzalnymi skurczami mięśni przepony i pozostałych mięśni oddechowych. Czkawce towarzyszy specyficzny odgłos. Mimo że zwykle nie jest objawem choroby, czkawka u noworodka może budzić niepokój u rodziców, zwłaszcza gdy jest uporczywa. Ciekawy jest fakt, że pierwsza czkawka może przydarzyć się już w czasie trwania ciąży, podczas życia płodowego. Jedną z przyczyn czkawki jest niedojrzały układ nerwowy. Mimo powodów do niepokoju czkawka u noworodka jest zazwyczaj zjawiskiem normalnym i występuje u większości dzieci. Jeżeli czkawka trwa długo, pojawia się, nawet jeżeli noworodek nie spożywa pokarmu, trwa około 2. miesiące czy prowadzi do zaburzeń snu- należy koniecznie skonsultować się z pediatrą. Przyczyny czkawki obejmują również wyziębienie czy zbyt łapczywe spożywanie pokarmu. Jeżeli czkawka powstaje na skutek zamarznięcia, należy dbać, aby dziecko się nie wyziębiało, szczególnie podczas kąpieli czy nawet zmiany pieluszki. Częsta czkawka, występująca po jedzeniu jest zjawiskiem naturalnym. Może sugerować, że dziecko spożywa pokarm zbyt łapczywie. Przepełniony gazem brzuszek powoduje czkawkę. Czkawka spowodowana przejedzeniem minie samoistnie, gdy pokarm zostanie częściowo strawiony. Rada, z której warto skorzystać podczas karmienia to pozwalanie dziecku na odbicie. Również wolniejsze karmienie może pomóc dziecku. Spowolnienie karmienia zwykle przynosi pozytywne efekty i minimalizuje czkawkę. Warto karmić dziecko, gdy jest spokojne. Po karmieniu ułóż je w pozycji pionowej, co pomoże odbić się oraz wspomoże trawienie. Dobór odpowiedniej butelki i smoczka pozwoli, aby pokarm leciał w odpowiednim tempie. Wszystkie te metody pomogą zniwelować czkawkę.

Bibliografia:

Murkoff H., Pierwszy rok życia dziecka, 2020.
Cave S., Fertleman C., Twoje niemowlę tydzień po tygodniu, 2011.

 

Mateusz Jagielski - Szczypik
Dietetyk kliniczny, Trener przygotowania motorycznego

Specjalizuję się w żywieniu i treningu w zaburzeniach hormonalnych, głównie w chorobach Hashimoto i chorobach tarczycy. Autor licznych artykułów w tematyce  dietetyki i suplementacji. Na co dzień pomagam osobom odzyskać zdrowie poprzez zalecenia żywieniowe i odpowiednio przygotowany trening. Prowadzę również treningi motoryczne z dziećmi, by niwelować nieprawidłowe wzorce ruchowe i postawę.