flora jelitowa

Flora jelitowa to jeden z najważniejszych elementów prawidłowo funkcjonującego organizmu. Bakterie probiotyczne znajdujące się w przewodzie pokarmowym to mikroorganizmy, których obecność sprzyja wielu procesom metabolicznym. Wpływają one na lepsze trawienie czy komfort żołądkowo-jelitowy. Badania pokazują także, że działalność flory bakteryjnej obejmuje też prawidłowe działanie tkanki skóry i układu immunologicznego. Z uwagi na coraz częściej pojawiające się choroby przewodu pokarmowego, probiotyki i probiotykoterapia w postaci dostarczania szczepów bakteryjnych, stanowi świetne wsparcie w odzyskiwaniu komfortu życia. Dowiedz się, dlaczego warto dbać o florę jelitową i stosować probiotyki.

Z artykułu dowiesz się:

  • jakie jest działanie flory bakteryjnej,
  • jakie są czynniki uszkadzające florę bakteryjną,
  • jak odbudować florę bakteryjną.


Flora jelitowa i jej właściwości

 

Na florę bakteryjną składają się bakterie jelitowe obecne w ponad 1500 gatunkach. Flora jelitowa posiada wiele właściwości regulujących prawidłową pracę nie tylko w przewodzie pokarmowym, ale także całego organizmu. Szczepy bakterii probiotycznych odpowiadających za utrzymanie homeostazy organizmu to głównie bakterie z rodzaju Lactobacillus oraz Bifidobacteria. Warto zatem poznać ich wpływ na zdrowie i układ odpornościowy.

Szczepy bakterii probiotycznych odpowiadają za:

  1. Wsparcie pracy układu odpornościowego
    Właściwości flory bakteryjnej obejmują większą aktywność komórek Natural Killer oraz limfocytów, czyli wyspecjalizowanych komórek niszczących patogeny bakteryjne. Flora jelitowa wspiera także aktywność przeciwciał IgA będących w świetle jelita w celu ograniczenia przyczepiania się patogenów do ścian jelita cienkiego i jelita grubego, ochraniając tym samym przed szkodliwymi drobnoustrojami chorobotwórczymi. Warto pamiętać, że flora jelitowa w największej ilości, znajduje się w jelicie grubym, natomiast w wyższych częściach przewodu pokarmowego, znajdują się jej zdecydowanie mniejsze ilości.
  2. Zwiększenie przyswajalności składników odżywczych
    Jelitowa flora jelitowa jest elementem naszych jelit, który dogrywa ważną rolę w odżywieniu organizmu. Jej działanie polega na zwiększeniu integralności ścian przewodu pokarmowego, dzięki czemu składniki pokarmowe mogą ulec sprawnemu wchłanianiu ze światła jelita cienkiego.

    flora jelitowa
  3. Zmniejszenie reakcji alergicznych i zapaleń
    Flora jelitowa to czynnik zmniejszający reakcje alergiczne, czyli efekt nadmiernej aktywności układu immunologicznego wobec małej ilości czynnika zapalnego. Jelitowa flora jelitowa zwiększa tolerancję immunologiczną wobec alergenów oraz reguluje miano poszczególnych rodzajów limfocytów i zmniejsza reakcje zapalne w obrębie skóry, np. w postaci atopowego zapalenia skóry.
  4. Łagodzi choroby cywilizacyjne i autoimmunologiczne
    Obecność bakterii kwasu mlekowego i Bifidobacterium sprzyja regulacji reakcji immunologicznych wobec własnych tkanek, zmniejszając tym samym reakcję zapalną. Jelitowa flora jelitowa wpływa także na profilaktykę zdrowotną w postaci zmniejszenia poziomu cholesterolu całkowitego oraz innych parametrów lipidogramu. Odpowiednia ilość bakterii z rodzaju Lactobacillus (np. L acidophilus) i rodzaju Bifidobacterium, wpływa korzystnie na stężenie glukozy we krwi, sprzyjając tym samym zmniejszeniu objawów cukrzycy, insulinooporności i innych stanów zapalnych, związanych z gospodarką węglowodanową. Jelitowa flora jelitowa wpływa także na większą wrażliwość tkanek na insulinę.
  5. Przyczynia się do syntezy witamin
    Bakterie przewodu pokarmowego przyczyniają się do większej syntezy witamin z grupy B oraz witaminy K w świetle przewodu pokarmowego. Sytuacja ta ma miejsce głównie w jelicie grubym.
  6. Redukują stany zapalne przewodu pokarmowego
    Obecność bakterii jelitowych wpływa korzystnie na utrzymanie zdrowia żołądka i jelit. Jelitowa flora jelitowa łagodzi tym samym zapalenia przewodu pokarmowego w postaci nieswoistych chorób zapalnych jelit (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna) oraz funkcjonalnych zaburzeń jelitowych (przykładowo zespół jelita drażliwego).
  7. Wsparcie trawienia i odżywienie jelit
    Obecność prawidłowej flory bakteryjnej w postaci bakterii kwasu mlekowego i z rodzaju Bifidobacterium wspiera trawienie enzymatyczne spożytych pokarmów oraz wpływa na wydzielanie z błonnika krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które odżywiają nabłonek jelita i przyczyniają się do utrzymania jego ciągłości, a także szczelności. Za ten efekt często odpowiada bakteria L acidophilus.
  8. Poprawiają samopoczucie i działanie układu nerwowego
    Działanie prawidłowej mikroflory jelitowej (np. bakterii L acidophilus) polega także na ułatwieniu syntezy neuroprzekaźników w przewodzie pokarmowym, a przez to poprawiają sygnalizację w układzie nerwowym, sprzyjając regulacji poszczególnych przekaźników. Wpływa to korzystnie na regenerację tkanki nerwowej i lepsze samopoczucie.

flora jelitowa

Dolegliwości związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem flory bakteryjnej są powszechnie znanym zjawiskiem. Warto więc wiedzieć, jakie czynniki uszkadzają florę jelitową.

 

5 czynników, które negatywnie wpływają na kondycję flory bakteryjnej

 

W codziennej rutynie człowieka obecne są czynniki, które negatywnie oddziałują na funkcjonowanie bakterii probiotycznych. Warto wiedzieć, jakie elementy stylu życia, mogą pogarszać kondycję przewodu pokarmowego i tym samym niekorzystnie wpływać na samopoczucie. Poniżej wymieniamy najważniejsze czynniki.

 

Przemęczenie


Zbyt duży natłok obowiązków i brak odpowiedniej regeneracji to główny element powodujący dolegliwości w przewodzie pokarmowym. Przemęczenie generuje więcej stresu i kortyzolu, który uszkadza ścisłość połączeń w jelitach oraz powoduje zmniejszenie ilości bakterii probiotycznych.

 

Niewłaściwa dieta


Niepoprawne nawyki żywieniowe i dieta to kolejny czynnik, który może generować stany zapalne jelit, takie jak zapalenie jelita grubego. Obecność dużej ilości kwasów tłuszczowych trans, cukru i innych produktów wysoko przetworzonych, powoduje zmniejszoną mikroflorę jelitową, a także zaburzenia trawienia. Mechanizmy działania niepoprawnej diety, polegają na uszkadzaniu bariery jelitowej, zaburzaniu wydzielania enzymów trawiennych, tym samym generując niestrawność i inne problemy żołądkowo-jelitowe.

 

Nadmiar antybiotyków i leków przeciwzapalnych


Nadmierna ilość stosowanych medykamentów, jak antybiotyki i leki przeciwzapalne, powoduje zmniejszenie ilości bakterii probiotycznych. Wpływa to na osłabioną odporność i złe samopoczucie. Może także zwiększać ryzyko chorób IBD, np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

 

Nadmiar używek


Palenie papierosów, nadmierna ilość kofeiny i innych stymulantów niekorzystnie wpływa na różnorodność flory jelitowej. Niestety sytuacja ta przyczynia się także do wielu zaburzeń żołądkowo-jelitowych.

 

Zbyt dużo aktywności fizycznej


Ogromna ilość treningów i ćwiczeń powoduje generowanie zbyt dużej ilości kortyzolu i uszkodzenia nie tylko struktur mięśniowych, ale także jelitowych. Cierpi na tym flora jelitowa.

 

Flora jelitowa – jak ją odbudować?


Sposobem na uratowanie flory bakteryjnej jest odpowiednia modyfikacja diety oraz wdrożenie poszczególnych preparatów, jakim może być suplement diety bogaty w probiotyki. Preparaty określane, jako probiotyki, to suplementy diety z odpowiednio zakonserwowanymi szczepami bakteryjnymi, które dostarczane do organizmu wywołują korzystny efekt zdrowotny. Taka mieszanina probiotyków powoduje regulację pracy układu pokarmowego i jest szczególnie zalecana osobom z zaburzeniami trawienia.

Substancje, które utrzymują świeżość tych preparatów, co gwarantuje efekty, to sole magnezowe, regulator kwasowości, alginian sodu oraz substancje przeciwzbrylające. Suplement diety w takiej postaci zawiera tylko niezbędne składniki dla utrzymania trwałości produktu.

Inne polecane suplementy zapobiegające rozwoju chorób i regulujące pracę flory bakteryjnej, to maślan sodu, enzymy trawienne oraz inne probiotyki, które zawierają różne prozdrowotne bakterie, np. Lactobacillus acidophilus.

 

flora jelitowa

 

Podsumowanie


Jelitowa flora jelitowa to ważny element codziennego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Flora jelitowa jest codzienne narażona na działanie wielu czynników zapalnych, które mogą ją uszkadzać. Warto zatem wiedzieć o sposobach wspierania bakterii obecnych w przewodzie pokarmowym, np. w postaci preparatów probiotycznych zawierających L acidophilus. Należy pamiętać, że przy probiotykoterapii, ważnym elementem jest, aby nie przekraczać porcji zalecanej, a w razie wątpliwości przed zażyciem skonsultować się z gastrologiem. Najnowsze osiągnięcia medycyny pozwalają na coraz trafniejsze dobieranie preparatów probiotycznych.

 

Bibliografia:

  1. O. Krakowiak, R. Nowak, Mikroflora przewodu pokarmowego człowieka – znaczenie, rozwój, modyfikacje, Postępy Fitoterapii, 2015, nr 3, s. 193-200.
  2. A. Libert, E. Kałużna, M. Kłopocka, Profilaktyka zaburzeń układu pokarmowego podczas terapii antybiotykami makrolidowymi, Forum Zakażeń, 2013, nr 4(3), s. 173–179.

 

Mateusz Jagielski - Szczypik
Dietetyk kliniczny, Trener przygotowania motorycznego
Specjalizuję się w żywieniu i treningu w zaburzeniach hormonalnych, głównie w chorobach Hashimoto i chorobach tarczycy. Autor licznych artykułów w tematyce  dietetyki i suplementacji. Na co dzień pomagam osobom odzyskać zdrowie poprzez zalecenia żywieniowe i odpowiednio przygotowany trening. Prowadzę również treningi motoryczne z dziećmi, by niwelować nieprawidłowe wzorce ruchowe i postawę.